Bilimkonuşma konusu
Korelasyon nedensellik değildir: dondurma satışı arttıkça boğulma vakaları da artar, ama biri diğerini yaratmaz. İki şey birlikte hareket ediyorsa arkasında hangi gizli üçüncü faktör olabilir?
— Korelasyon-nedensellik ayrımı
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla.
benzer konular
- Karıştırıcı değişken: iki değişken arasındaki ilişkiyi aslında görünmeyen bir üçüncü değişken üretiyor olabilir. Bir araştırmada "kontrol edilmemiş" neyin gizlendiğini nasıl fark ederiz?
- Tekrarlanabilirlik krizi: psikolojide yayımlanmış çalışmaların büyük kısmı tekrar denendiğinde aynı sonucu vermedi. Bir bulgu tekrarlanamıyorsa o hâlâ "bilgi" sayılır mı?
- Bayesçi düşünme: yeni kanıt geldikçe inancının olasılığını güncellersin. Bir şeye başlangıçta ne kadar inandığın, kanıtı nasıl yorumladığını ne kadar belirlemeli?
- Taban oran yanılgısı: nadir bir hastalık için çok doğru bir test bile pozitif çıkınca çoğu zaman yanıltır. Neden "test yüzde 99 doğru" demek "hastasın demek yüzde 99" anlamına gelmez?
- Tümevarım problemi: bugüne kadar her gün güneş doğdu diye yarın da doğacağını nasıl bilebiliriz? Geçmiş gözlemler geleceğe dair bir garanti verir mi, yoksa sadece alışkanlık mı?