Bilimkonuşma konusu
HARKing: sonuçları gördükten sonra hipotezi "zaten bunu bekliyordum" diye yazmak. Tahmini veriden sonra yapmak neden bilimi bozar?
— HARKing (Hypothesizing After Results are Known)
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla.
benzer konular
- Yayın yanlılığı: dergiler çarpıcı "pozitif" sonuçları basar, "bir şey bulamadık" diyenleri çöp kutusuna atar. Görmediğimiz başarısız denemeler, bildiğimiz gerçekleri ne kadar çarpıtıyor?
- Ortalama gerileme: çok kötü bir performansın ardından genelde daha iyisi gelir, hiçbir müdahale olmasa bile. Bir iyileşmeyi yaptığımız şeye bağlarken aslında doğayı mı yanlış okuyoruz?
- Simpson paradoksu: bir eğilim her alt grupta geçerliyken, gruplar birleştirilince tam tersine dönebilir. Aynı veri nasıl hem "A daha iyi" hem "B daha iyi" diyebilir?
- Texas keskin nişancısı yanılgısı: önce ateş edip sonra hedefi mermilerin etrafına çizmek. Verideki örüntüleri sonradan seçip "bakın bir kalıp var" demek neden aldatıcıdır?
- Çoklu karşılaştırma problemi: yeterince çok şey test edersen, sırf şans eseri bir şeyin "anlamlı" çıkması kaçınılmazdır. Yüz soru sorup bir "evet" bulmak bir keşif midir?