Psikolojikonuşma konusu
Bir çocuğa sevdiği oyunu "ödül vereceğim" diye oynatırsan, bir süre sonra ödül olmadan oynamaz olur; oysa önceden bedavaya, keyifle oynuyordu. Bir şeyi ödüllendirmek, ona duyduğumuz içsel sevgiyi nasıl öldürebilir?
— aşırı gerekçelendirme etkisi (overjustification)
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla.
benzer konular
- Birine kötülük yapan kişi, zamanla o kişiden daha da nefret etmeye başlar; mağdur değil, fail büyütür kini. Vicdanı rahatlatmak için "o zaten bunu hak ediyordu" demek gerekir. Yaptığımız kötülük, kurbanı gözümüzde neden daha da suçlu yapar?
- Bir şarkı kafana takılır, saatlerce döner durur, ne kadar kovalarsan o kadar geri gelir. Beyin, neden bitmemiş bir melodinin döngüsünde takılıp kalır? Kurtulmak için onu bir kez baştan sona dinlemek neden işe yarar?
- Bir dilde renklerin adı yoksa, o dili konuşan insanlar o rengi gerçekten daha mı zor ayırt ediyor? Rus mavisi (goluboy) ile koyu maviyi ayrı kelimeyle bilenler, laboratuvarda bu tonları İngilizce konuşanlardan milisaniyeler daha hızlı ayırıyor. Yani göz aynı ışığı görüyor ama dilin verdiği etiket algıyı hızlandırıyor. Peki renk gözde mi başlıyor, dilde mi?
- Bazı diller "sağ-sol" yerine sadece "kuzey-güney-doğu-batı" kullanıyor; o dili konuşanlar karanlık bir odada bile yönlerini şaşırmıyor. Yani dil onları sürekli pusula gibi düşünmeye zorluyor. Dil mi insanı bu kadar iyi bir haritacı yapıyor, yoksa çevre mi dili böyle şekillendirdi?
- Geleceğini bugünden gramerle net ayıran dilleri konuşanlar ("yarın yağmur yağacak") daha az para biriktiriyor; geleceği bugüne benzeten dilleri konuşanlar ("yarın yağmur yağıyor") daha çok. Sanki dil geleceği uzağa iterse insan onu daha az umursuyor. Cebindeki para gerçekten dilinin gramerinden mi etkileniyor?